Nieuws

Chronisch geldgebrek

10 maart 2008

De gerechtsdeurwaarder staat bij steeds meer mensen op de stoep. Uit cijfers van de Nederlandse vereniging voor Volkskrediet zou blijken dat het aantal incasso- opdrachten gestegen is van 800.000 per jaar in 2002, tot 2,3 miljoen(!) per jaar in 2006. Van de mensen met problematische schulden is 11 procent tussen de 18 en 25 jaar oud.

Dat verbaast niet. Jongeren groeien op in overdaad. Als de jeugd vandaag een mobieltje wil, kan dat. Op afbetaling. Een leuke nieuwe computer gezien: vandaag kopen, over twee jaar betalen. Jongeren hebben nog een heel leven voor zich om het geld terug te halen, zo redeneren geldverstrekkers. Zit je als student even in geldnood? Bellen met de IB-groep en binnenkort staat er geld op de rekening voor die leuke wintersportvakantie. Lenen, kopen op de pof; een kind kan de was doen. We hoeven er ons huis niet voor uit, we regelen het via internet.

Het indammen van reclame voor goedkope leningen en kopen op afbetaling, lijkt de meest voor de hand liggende oplossing. Maar we moeten de oorzaak voor de groeiende schuldenberg van de jeugd niet alleen zoeken bij beleids- en reclamemakers. We kunnen het als ouders bij de reclame blijven zoeken. Folders onderscheppen voordat de kinderen ze in handen krijgen, een ja/nee-sticker op de brievenbus plakken, reclameblokken wegzappen, een kinderprogramma pas kort voor het begin van de zendtijd aanzetten.

Maar wat ouders ook doen om de vloedgolf aan reclame in te dammen, de boodschap voor hun kinderen dat die iets echt moeten kopen om erbij te horen, zal hen altijd bereiken. Via vriendjes, via een leuk spelletje of door verzamelingen, zoals destijds de flippo-rage. Reclame bereikt kinderen altijd. We moeten dus uit een ander vaatje tappen; onze kinderen wapenen tegen reclame en koopterreur. We moeten hen leren weerstand te bieden aan de verlokkingen van de markt.

Om te beginnen kan dat door al van jongs af aan regelmatig nee tegen een kind te zeggen als het iets wil hebben. Ook al gaat hij als een gek tekeer in de supermarkt. Al die tolerantie waar onze maatschappij de mond zo vol van heeft, pakt in de opvoeding niet altijd gunstig uit. Een kind moet leren omgaan met het gevoel van frustratie als hij zijn zin niet krijgt. Zo ontwikkelt hij een gezonde frustratietolerantie. We moeten hem zijn frustraties gunnen en niet altijd maar weer afkopen.

Het kunnen weerstaan van verleidingen en kunnen uitstellen van wensen is regelmatig onderwerp van wetenschappelijk onderzoek geweest. Bekend is een onderzoek waarbij een kind een stukje chocolade voor de neus kreeg. Als het daarvan af kon blijven wanneer de onderzoeker even de kamer uitging, kreeg het bij zijn terugkomst een hele reep chocolade als beloning. De kinderen konden zich beter beheersen als ze de beloning - de hele reep - maar even te zien kregen.

Als de beloning binnen handbereik bleef liggen, konden veel kinderen de verleiding niet weerstaan en begonnen zelfs al aan de hele reep. Het abstract kunnen voorstellen van een toekomstige beloning, bleek het beste te werken om wensen uit te kunnen stellen. Abstract denken hangt samen met de rijping van de hersenen, kleine kinderen kunnen dit nog niet.

Van een achttienjarige zou je wél mogen verwachten dat die zich de auto kan voorstellen, terwijl de uiteindelijke beloning van langer sparen nog moet komen. Ouders moeten met hun kinderen het gesprek durven aangaan over geld, verlokkingen, de macht van de markt, het spel dat met hen via de reclame wordt gespeeld, het gevoel gevangen te zitten in koopzucht.

Het voorbeeld van ouders speelt daarbij een cruciale rol. Als zij voortdurend bezig zijn met de laatste mode, een lening afsluiten om meubels te kopen of ook zo'n dure auto als de collega op afbetaling kopen, moeten ze niet gek staan te kijken als hun kind ook het nieuwste mobieltje via een lening koopt. Een kind moet niet alles krijgen wat zijn hartje begeert.

Hij of zij moet de kans krijgen te dromen van het paard dat hij nooit zal hebben.

Bron: BN De Stem

Naar boven
Groenewegen en Partners Gerechtsdeurwaarders • Contact